عددش را ! چرا صدقاتى را كه در خفا مىدهد راضى نمىشود كه كسى از او مطّلع نشود ، با هر راهى شده سخنى از آن به ميان آورده به مردم ارائه مىدهد ؟ اگر براى خداست و مىخواهد كه مردم ديگر به او تأسّى كنند و مشمولِ « الدال على الخير كفاعله » « 1 » گردد ، اظهارش خوب است ؛ شكر خدا كند به اين ضمير صاف و قلب پاك ؛ ولى ملتفت باشد كه در مناظرهء با نفس گول شيطنت او را نخورده باشد ، و عمل ريايى را با صورت مقدّسى به خوردش ندهد . و اگر براى خدا نيست ، ترك آن اظهار كند كه اين « سُمْعه » است ، و از شجرهء ملعونهء ريا است و عمل او را خداوند منّان قبول نمىفرمايد و امر مىفرمايد در سجّين قرار دهند . بايد به خداى تعالى از شرّ مكايد نفس پناه ببريم كه مكايد آن خيلى دقيق است ولى اجمالًا مىدانيم كه اعمال ما خالص نيست . اگر ما بندهء مخلص خداييم ، چرا شيطان در ما اين‌قدر تصرف دارد ؟ با آن‌كه او با خداى خود عهد كرده است كه به « عِباد اللَّه المخلَصين » كار نداشته باشد و دست به ساحت قدس آنها دراز نكند « 2 » . به قول شيخ بزرگوار « 3 » ما - دامَ ظلُّه - شيطان سگ درگاه خداست ؛ اگر كسى با خدا آشنا باشد ، به او عوعو نكند و او را اذيت نكند . سگ درِ خانه ، آشنايان صاحب‌خانه را دنبال نكند . شيطان نمىگذارد كسى كه آشنايى با صاحب‌خانه ندارد وارد خانه شود . پس ، اگر ديدى شيطان با تو سر و كار دارد ، بدان كارهايت از روى اخلاص نيست و براى حق تعالى نيست . اگر شما مخلصيد ، چرا چشمه‌هاى حكمت از قلب شما به زبان جارى نشده ، با اين‌كه چهل سال است به خيال خود قربة الى اللَّه عمل مىكنيد ؛ با اين‌كه در حديث وارد است كه « كسى كه اخلاص ورزد از براى خدا چهل صباح ، جارى گردد

--> ( 1 ) - « راهنماى به نيكى چون كنندهء آن است » . ( الكافي ، ج 4 ، ص 27 ، « كتاب الزكاة » ، « باب فضل المعروف » ، حديث 4 ) ( 2 ) - اشاره است به آيهء مباركهء قالَ رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ * إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ ؛ « گفت ( ابليس ) خدايا ، از آن رو كه مرا گمراه ساختى ، هر آينه هر چه در زمين است بر آدميان جلوه دهم و همهء آنان را گمراه كنم مگر بندگان خالص تو را » . ( الحجر ( 15 ) : 39 - 40 ) ( 3 ) - مراد مرحوم آيت اللَّه شاه‌آبادى است .